OKI podatek – podatek Belki, podatek od aktywów i limity 100 tys. oraz 25 tys. zł

Ten artykuł jest dla Ciebie, jeśli próbujesz ustalić, co właściwie oznaczają limity 100 000 zł i 25 000 zł, kiedy trzeba będzie zapłacić podatek na OKI oraz czy po przekroczeniu limitu wraca 19% podatku Belki. Te pojęcia łatwo ze sobą pomylić, a każde z nich odnosi się do czegoś innego.

OKI nie ma limitu wpłat ani zamrożenia środków do wieku emerytalnego. Środki będzie można wpłacać i wypłacać bez konieczności czekania do określonego wieku. Osobną kwestią są natomiast limity zwolnienia z podatku od wartości aktywów. Ministerstwo Finansów potwierdza swobodę wpłat i wypłat w opisie zasad działania OKI.

Jeśli najpierw chcesz poznać podstawy samego rozwiązania, przeczytaj materiał o tym, jak działa OKI. Tutaj skupiamy się wyłącznie na podatkach, limitach i sposobie ustalania wartości aktywów.

Podpisanie ustawy potwierdza Kancelaria Prezydenta RP, a art. 46 ustawy z 3 lipca 2026 r. o osobistych kontach inwestycyjnych wskazuje 1 stycznia 2027 r. jako datę wejścia przepisów w życie.

Jaki podatek obowiązuje na OKI?

Na OKI mają obowiązywać inne zasady niż przy standardowym inwestowaniu. Dochody z aktywów zgromadzonych na rachunku nie będą objęte podatkiem od zysków kapitałowych, czyli podatkiem Belki. W jego miejsce wprowadzany jest podatek od wartości aktywów. Mechanizm ten opisuje zarówno Ministerstwo Finansów, jak i uchwalony tekst ustawy.

Nie oznacza to jednak, że każdy posiadacz konta OKI automatycznie zapłaci nowy podatek. Ustawa przewiduje zwolnienie dla określonych aktywów do wskazanych limitów. Dopiero wartość nieobjęta zwolnieniem może tworzyć podstawę należnego podatku.

Podatek na OKI ma stymulować inwestycje w krajowy rynek kapitałowy. Szerzej chodzi o konstrukcję całego rozwiązania: preferencje podatkowe mają zachęcać do przesuwania części oszczędności w stronę inwestycji i w ten sposób wspierać rozwój rynku kapitałowego. Taki kierunek wskazuje również Ministerstwo Finansów.

Podatek Belki a OKI – czego nie obejmuje 19%?

Podatek Belki wynosi 19% i jest związany z osiągnięciem określonego dochodu kapitałowego. Na zwykłym rachunku maklerskim może pojawić się na przykład wtedy, gdy sprzedajesz instrumenty finansowe z zyskiem.

Na OKI mechanizm ma być inny. Dochody i przychody osiągane z aktywów zgromadzonych na rachunku mają zostać wyłączone z podatku dochodowego w tym zakresie. Ministerstwo Finansów wskazuje również, że dotyczy to zysków kapitałowych, odsetek i dywidend także wtedy, gdy wartość aktywów przekracza 100 000 zł.

To właśnie tutaj najłatwiej o pomyłkę. Hasło „100 tys. zł bez podatku Belki” jest dużym uproszczeniem. Brak podatku Belki i limit 100 000 zł dotyczą dwóch różnych elementów systemu.

Nowy podatek od wartości aktywów – na czym polega różnica?

Nowy podatek nie jest naliczany bezpośrednio od osiągniętego zysku. Punktem wyjścia jest średnia wartość aktywów zgromadzonych przez podatnika na wszystkich jego rachunkach OKI w danym roku. Zgodnie z art. 23 ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych podstawę obliczenia podatku stanowi suma średnich wartości aktywów ze wszystkich OKI podatnika.

Najprościej rozdzielić oba mechanizmy tak:

• podatek Belki odnosi się do dochodu kapitałowego;
• podatek od wartości aktywów odnosi się do wartości aktywów podlegającej opodatkowaniu;
• podatek na OKI może więc wystąpić nawet wtedy, gdy inwestycja nie przyniosła zysku.

Ta ostatnia różnica ma szczególne znaczenie. Przy OKI sam brak osiągniętego zysku nie przesądza jeszcze o tym, że podatek wyniesie 0 zł.

Limity OKI – jak działają 100 tys. zł i 25 tys. zł?

Limity OKI wynoszą zasadniczo 100 000 zł łącznego zwolnienia, przy czym maksymalnie 25 000 zł może przypadać na wskazane w ustawie aktywa o charakterze oszczędnościowym. Limity odnoszą się do średnich wartości aktywów zgromadzonych przez podatnika na wszystkich posiadanych OKI. Zasady te wynikają z art. 26 ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych.

Najważniejsze: 100 000 zł i 25 000 zł nie sumują się do 125 000 zł zwolnienia. Limit części oszczędnościowej mieści się wewnątrz ogólnego limitu.

25 tys. zł mieści się w limicie 100 tys. zł

Jeśli część oszczędnościowa wykorzystuje pełne 25 000 zł, do wykorzystania w ramach łącznego zwolnienia pozostaje 75 000 zł dla kwalifikowanych aktywów inwestycyjnych. Jeżeli natomiast na OKI nie ma aktywów oszczędnościowych wykorzystujących ten podlimit, kwalifikowane aktywa inwestycyjne mogą korzystać ze zwolnienia do pełnych 100 000 zł.

Limit dotyczy średniej wartości aktywów, a nie wpłat ani salda na koniec roku

100 000 zł nie jest limitem wpłat na konto OKI. Nie jest też kwotą, którą wystarczy porównać ze stanem rachunku 31 grudnia.

Podstawę obliczenia podatku stanowi suma średnich wartości aktywów na wszystkich rachunkach OKI podatnika. Dla pojedynczego rachunku ustawa przewiduje mechanizm oparty na dziennych wycenach, wpłatach oraz liczbie dni roku podatkowego, w których podatnik posiadał dane OKI.

Sama suma wpłat dokonanych w ciągu roku ani końcowa wartość portfela nie wystarczą więc do samodzielnego określenia podatku. Znaczenie ma także to, jak długo określona wartość znajdowała się na rachunku.

Czy limity 25 tys. i 100 tys. zł będą co roku takie same?

Nie. Od 2030 r. limity mają być waloryzowane. Art. 26 ustawy przewiduje aktualizację kwot w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy względem tego samego okresu rok wcześniej.

Kwoty będą zaokrąglane w dół do pełnych 100 zł. Pierwsza taka aktualizacja ma dotyczyć roku podatkowego rozpoczynającego się 1 stycznia 2030 r., a pierwsze obwieszczenie powinno zostać ogłoszone do 30 listopada 2029 r. Wynika to z art. 44 uchwalonej ustawy.

Dlatego 25 000 zł i 100 000 zł nie powinny być traktowane jako niezmienne parametry OKI na kolejne lata.

Od jakiej wartości naliczany jest podatek na OKI?

Podatek może objąć tę część wartości aktywów, która po zastosowaniu ustawowych zasad nie jest objęta zwolnieniem podatkowym. Liczy się przy tym nie tylko wartość portfela, lecz także rodzaj zgromadzonych aktywów.

Instytucje finansowe mają rozdzielać aktywa na grupy potrzebne do rozliczenia podatku: część korzystającą z limitu 25 000 zł, część korzystającą z limitu 100 000 zł oraz aktywa, do których zwolnienie nie ma zastosowania.

Dlatego samo pytanie „czy mam mniej niż 100 000 zł na OKI?” nie zawsze wystarcza do oceny sytuacji podatkowej.

Które aktywa są objęte zwolnieniem w ramach limitu 25 tys. zł i 100 tys. zł?

W części oszczędnościowej mieszczą się między innymi określone środki pieniężne prowadzone w złotych, skarbowe obligacje oszczędnościowe, wybrane produkty zbiorowego inwestowania spełniające warunki ustawowe oraz bony skarbowe denominowane w złotych.

Aktywa inwestycyjne obejmują akcje, obligacje i fundusze ETF. To skrótowe ujęcie kategorii inwestycyjnych – samo zaliczenie instrumentu do jednej z tych grup nie wystarcza jeszcze do uzyskania zwolnienia. Ustawa stawia dodatkowe wymagania dotyczące m.in. waluty denominacji, rynku obrotu oraz struktury aktywów funduszu.

Akcje spółek z kapitałem w walucie obcej nie korzystają z limitu zwolnienia. W odniesieniu do akcji art. 26 ustawy wskazuje spółki, których kapitał zakładowy jest denominowany w złotych.

Nie oznacza to, że niekwalifikowane aktywa w ogóle nie mogą znaleźć się na OKI. Trzeba rozdzielić dwie kwestie: co można posiadać na rachunku oraz które aktywa korzystają z limitu zwolnienia podatkowego.

Pełny katalog instrumentów nie jest jednak potrzebny do wyjaśnienia podatku. Szersze zasady samego produktu opisujemy w materiale o tym, jak działa OKI.

Jak ustalana jest średnia roczna wartość aktywów?

Średnia wartość aktywów ma odzwierciedlać to, jaka wartość znajdowała się na OKI w ciągu roku, a nie tylko saldo z jednego dnia.

Podstawa podatku obejmuje sumę średnich wartości aktywów ze wszystkich rachunków OKI podatnika. Dla pojedynczego rachunku mechanizm uwzględnia dzienne wyceny aktywów, wpłaty oraz liczbę dni, przez które podatnik posiadał OKI. Szczegółową konstrukcję określa art. 23 ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych.

Moment wniesienia środków może więc wpływać na średnią wartość aktywów w roku podatkowym. Środki znajdujące się na rachunku przez większą część roku nie wpływają na średnią w taki sam sposób jak wpłata dokonana pod koniec roku.

Indywidualnego wyniku nie trzeba jednak próbować odtwarzać ręcznie na podstawie prostego salda. Do własnych przeliczeń przeznaczony jest kalkulator OKI.

Co się dzieje, gdy masz więcej niż jedno OKI?

Kilka rachunków OKI nie oznacza kilku osobnych limitów po 100 000 zł. Podstawę podatku stanowi suma średnich wartości aktywów zgromadzonych na wszystkich OKI należących do danego podatnika.

Jeżeli masz dwa rachunki, oba są więc uwzględniane przy ustalaniu łącznej wartości. Liczy się sytuacja podatnika, a nie liczba zawartych umów.

Ile wynosi podatek od wartości aktywów?

W 2027 r. stawka podatku od wartości aktywów ma wynosić 0,85%. To szczególna stawka przewidziana dla pierwszego roku obowiązywania nowych zasad. W kolejnych latach będzie ustalana na podstawie stopy referencyjnej NBP. Wynika to z art. 25 i 43 ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych.

Samo zestawienie 0,85% z 19% podatku Belki niewiele jednak mówi. Obie stawki odnoszą się do innych podstaw opodatkowania.

Stawka podatku OKI w 2027 roku – 0,85%

Od 1 stycznia do 31 grudnia 2027 r. stawka podatku od wartości aktywów ma wynosić 0,85%.

Nie oznacza to, że 0,85% zostanie naliczone od całej wartości portfela. Najpierw ustalana jest średnia wartość aktywów i stosowane są właściwe zwolnienia. Dopiero pozostała podstawa może zostać opodatkowana.

Dlatego określenie „podatek 0,85%” bez informacji o podstawie może być równie mylące jak hasło „100 tys. zł bez Belki”.

Jak będzie ustalana stawka podatku w kolejnych latach?

Po 2027 r. stawka ma odpowiadać 19% wartości stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy, ale nie może być niższa niż 0,1%. Wynik ma być zaokrąglany w dół do dwóch miejsc po przecinku.

Minister właściwy do spraw finansów publicznych ma ogłaszać wysokość stawki do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy.

W kolejnych latach trzeba więc sprawdzać zarówno aktualne limity zwolnienia, jak i aktualną stawkę podatku.

Co dzieje się po przekroczeniu limitu 100 tys. zł?

Przekroczenie 100 000 zł nie powoduje utraty całego zwolnienia i nie przywraca podatku Belki. Podatek od wartości aktywów obejmuje tę wartość, która po zastosowaniu odpowiednich zwolnień pozostaje do opodatkowania. Potwierdza to Ministerstwo Finansów.

Trzeba przy tym uwzględnić również osobny limit 25 000 zł dla części oszczędnościowej oraz aktywa, które w ogóle nie spełniają warunków zwolnienia.

Od jakiej nadwyżki może pojawić się podatek od aktywów?

Nie działa tu prosta zasada: „do 100 000 zł wszystko jest zwolnione, a powyżej wszystko opodatkowane”.

Najpierw trzeba rozdzielić:

• aktywa oszczędnościowe objęte limitem do 25 000 zł;
• aktywa inwestycyjne korzystające ze zwolnienia do 100 000 zł;
• aktywa, do których zwolnienia nie mają zastosowania.

Dopiero po uwzględnieniu tych grup można ustalić, jaka część średniej wartości aktywów tworzy podstawę podatku.

Czy po przekroczeniu 100 tys. zł wraca podatek Belki?

Nie. Przekroczenie limitu nie oznacza, że nadwyżka zaczyna być rozliczana według standardowego podatku od zysków kapitałowych.

Ministerstwo Finansów wskazuje, że dochody z aktywów na OKI – w tym odsetki i dywidendy – nie mają być objęte podatkiem Belki również po przekroczeniu 100 000 zł. W takim przypadku może natomiast pojawić się podatek od wartości aktywów.

Czy podatek może wystąpić mimo braku zysku?

Tak. Podatek od wartości aktywów może wystąpić niezależnie od wyniku inwestycji. Jeżeli wartość aktywów podlegająca opodatkowaniu jest dodatnia, brak zrealizowanego zysku nie wyłącza sam w sobie obowiązku podatkowego. Wynika to z tego, że ustawa opodatkowuje wartość aktywów, a nie sam osiągnięty zysk.

To jedna z najważniejszych różnic między OKI a zwykłym rachunkiem maklerskim.

OKI a podatek Belki – czym różnią się zasady opodatkowania?

Najłatwiej zobaczyć różnicę, porównując co właściwie jest opodatkowane w obu rozwiązaniach.

Dlatego nie da się ocenić obu rozwiązań przez proste porównanie 19% vs 0,85%. Stawki są liczone od czegoś innego. W konkretnym scenariuszu znaczenie mają m.in. wartość portfela, rodzaj aktywów oraz wynik inwestycji.

Jeżeli chcesz przejść od zasad do własnych liczb, kolejnym krokiem jest kalkulator OKI.

Jak wygląda rozliczenie podatku OKI krok po kroku?

Duża część danych potrzebnych do rozliczenia ma być przygotowywana przez instytucje finansowe prowadzące OKI. Podatnik nie będzie więc musiał samodzielnie odtwarzać wszystkich dziennych wycen swojego portfela. Szczegółowe obowiązki instytucji i podatnika określają art. 27–29 ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych.

Terminy składania zeznania i zapłaty podatku wynikają wprost z art. 29 ustawy.

Podsumowanie

W przypadku OKI trzeba rozdzielić podatek Belki, podatek od wartości aktywów i limity zwolnienia. Dopiero wtedy konstrukcja nowych zasad staje się czytelna.

Najważniejsze reguły:

• dochody z aktywów na OKI nie mają być objęte podatkiem Belki;
• przekroczenie 100 000 zł nie powoduje powrotu 19% podatku od zysków kapitałowych;
• podatek od wartości aktywów jest związany z wartością aktywów, a nie bezpośrednio z osiągniętym zyskiem;
• łączny limit zwolnienia wynosi do 100 000 zł średniej wartości kwalifikowanych aktywów;
• maksymalnie 25 000 zł z tego limitu może przypadać na część oszczędnościową;
• kilka rachunków OKI nie mnoży limitów;
• w 2027 r. stawka podatku od wartości aktywów ma wynosić 0,85%;
• od 2030 r. limity mają być waloryzowane;
• podatek może wystąpić również wtedy, gdy inwestycja nie przyniosła zysku.

Jeżeli znasz już mechanizm i chcesz sprawdzić własny scenariusz, przejdź do kalkulatora OKI. Jeśli natomiast chcesz zestawić to rozwiązanie z innymi rachunkami korzystającymi z preferencji podatkowych, kolejnym krokiem może być porównanie OKI z IKE i IKZE.

Źródła

• Ministerstwo Finansów, Osobiste Konta Inwestycyjne – nowa możliwość inwestowania i oszczędzania, 13 sierpnia 2026 r.
• Senat Rzeczypospolitej Polskiej, Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o osobistych kontach inwestycyjnych – druk nr 779, 3 lipca 2026 r.
• Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydent RP podpisał pięć ustaw, 13 sierpnia 2026 r.
• Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw 2026 r., stan weryfikacji: 16 sierpnia 2026 r.

Autor materiału Mateusz Surowiec

Twórca Portfelologii

Od 2020 roku rozwija wiedzę o oszczędzaniu i inwestowaniu długoterminowym. Treści w Portfelologii mają charakter edukacyjny i nie zastępują profesjonalnej porady.

Więcej o autorze LinkedIn